Những chiếc lá rơi

I. Con người bé nhỏ
Trong thành phố không màu
Trước một chiếc cầu
Không thể đi qua

Cuộc hẹn hò
Trong niềm mơ ước cũ

Chuông đã rung lên trống đã đổ dồn
Những bức tượng đã gục ngã
Những người mới đã lên đường

Xao xác lá vàng
Những mặt nạ của mùa thu
Đã chết

Con rối trong tủ kính
Con chuột bằng bìa xanh
Những đôi mắt trẻ con
Đã rơi vào quên lãng
Chỉ còn vầng trăng nhọn
Sáng bên trời không nguôi

Nỗi buồn của tôi, tình yêu của tôi
Như những chiếc lá không lời
Rụng xuống

II. Có một cái làng
Em đã đi qua
Cái làng đầy hoa hồng
Cheo leo bên sườn núi
Chìm trong cây trong khói khuất trong mưa

Tôi cũng có một cái làng
Không bao giờ tới được
Khi em mở bàn tay
Những đường chỉ xa xôi
Run run định mệnh
Những đường chỉ mơ hồ lẩn khuất
Dẫn anh về một cái làng xưa
Đã mất

III. - Anh có nhớ Macxen Macsô
Cái ông hề tóc bạc
Có gương mặt rất buồn rất cô đơn?
Anh có nhớ một người đùa bỡn
Với cái mặt nạ cười
Rồi không sao cởi được
Đau đớn mệt nhoài kiệt sức
Tuyệt vọng ôm vai, cái mặt vẫn cười?
Anh có trông con ốc
Suốt đời mang cái vỏ của mình
Nhưng cất đi gánh nặng trên lưng
Nó cũng không sống nữa?

- Em như con chim say nắng gió
Luôn làm bộ thương chính đôi cánh của mình

Lưu Quang Vũ

Phố ta

Phố của ta
Những cây táo nở hoa
Mùa thu đấy
Thân cây đang tróc vỏ
Con đường lát đá
Nghiêng nghiêng trong sương chiều

Năm nay cà chua chín sớm
Trên quầy hàng đỏ hồng
Chị thợ may đi lấy chồng
Chị thợ may goá bụa
Năm nay tôi mặc đồ đen.

Bác đưa thư, có thư ai đấy?
Bác đưa thư kéo chuông
Ti-gôn hoa nhỏ
Rụng đầy trước hiên.

Riêng bác thợ mộc già buồn bã
Thở khói thuốc lên trời
Anh thợ điện trên mái nhà mắc dây
Bà giáo về hưu ngồi dịch sách
Dậy cậu con tiếng Pháp
Suốt ngày chào: bông-dua

Phố của ta
Phố nghèo của ta
Những giọt nước sa
Trên cành thánh thót
Lũ trẻ lên gác thượng
Thổi bay cao bao bong bóng xà phòng.

Em chờ anh trước cổng
Con chim sẻ của anh
Con chim sẻ tóc xù
Con chim sẻ của phố ta
Đừng buồn nữa nhá
Bác thợ mộc nói sai rồi
Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa
Tại sao cây táo lại nở hoa
Sao rãnh nước trong veo đến thế?
Con chim sẻ tóc xù ơi
Bác thợ mộc nói sai rồi.

Lưu Quang Vũ

Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ

Ở một nơi nào đấy xa xôi
Có thành phố như giấc mơ
                                         im ắng.
Đầy bụi bám.

Một dòng sông lẳng lặng,
Một dòng sông 
                   nước như gương
                                           lờ trôi...

Ở một nơi nào đấy xa xôi
Có thành phố,
                     ngày xưa,
                                 có thành phố
Nơi rất ấm, tuổi thơ ta ở đó
Từ rất lâu,
     đã từ lâu,
                     trôi qua...

Đêm nay tôi bước vội khỏi nhà
Đến ga,
   xếp hàng mua vé
"Lần đầu tiên trong nghìn năm,
Có lẽ, 
Cho tôi xin một vé đi Tuổi Thơ

Vé hạng trung

Người bán vé hững hờ
Khe khẽ đáp:
Hôm nay vé hết!
Biết làm sao!
Vé hết biết làm sao!
Đường tới tuổi thơ
                           còn biết hỏi nơi nào?
Nếu không kể
                     đôi khi ta tới đó
Qua trí nhớ
Của chúng ta
Từ nhỏ...
Thành phố Tuổi Thơ
                       thành phố chuyện thần kì
Cơn gió đùa 
                 tinh nghịch dẫn ta đi 
Ở đấy
   làm ta say, chóng mặt,
Là những cây thông vươn tới mây
Là những ngôi nhà cao
                                  cao ngất.
Và mùa đông
              rón rén
                       bước trong đêm.

Qua những cánh đồng
phủ tuyết trắng và êm...
Ôi thành phố tuổi thơ
                       bài ca ngày nhỏ
Chúng tôi hát
Xin cám ơn điều đó
Nhưng chúng tôi ko trở lại.
Đừng chờ!
Trái đất nhiều đường.
Từ thành phố Tuổi Thơ
Chúng tôi lớn
               đi xa...
Hãy tin!
                     ...Và....  
                                        Thứ lỗi!

Robert Ivanovich Rozhdestvensky

Thái Bá Tân chuyển ngữ

Hạnh của đất - Khalil Gibran

Nguyễn Ước dịch

Đất ơi, ngươi xinh đẹp biết bao,

và siêu phàm biết mấy!

Hoàn hảo biết bao khi ngươi vâng lời ánh sáng,

cao quí biết mấy khi ngươi qui thuận mặt trời!

Khuôn mặt ngươi đáng yêu biết bao

khi đeo chiếc mạng bóng tối,

và quyến rũ biết mấy

khi mang mặt nạ mịt mùng!

Vỗ về biết bao bài hát sớm mai của ngươi,

và khắc nghiệt biết mấy

những lời ca tụng chiều tà của ngươi!

Ngươi toàn vẹn biết bao, Đất ơi,

và oai nghiêm biết mấy!

Ta từng đi trên bình nguyên của ngươi;

ta từng leo lên núi đá của ngươi;

ta từng xuống tận thung lũng của ngươi;

ta từng vào hang động của ngươi.

Nơi bình nguyên ngươi ta tìm thấy giấc mơ của ta;

trên núi cao ngươi ta tìm thấy niềm tin của ta;

trong thung lũng ngươi ta chứng kiến tĩnh lặng của ngươi;

trên đá sỏi ngươi, lòng kiên định của ngươi;

và trong hang động ngươi, niềm bí mật của ngươi.

Ngươi yếu đuối và mạnh mẽ,

khiêm nhượng và kiêu sa.

Ngươi mềm dẻo và cứng cỏi,

rõ ràng và bí mật.

Ta đã cưỡi lên biển cả của ngươi,

thám hiểm các dòng sông của ngươi,

và đi theo các con suối của ngươi.

Ta đã nghe Vĩnh cửu nói

qua thủy triều ngươi lên xuống,

và các thời đại vọng lại

những bài ngươi hát giữa đồi cao.

Ta đã nghe cuộc đời đang gọi cuộc đời

trong các hẽm núi

dọc theo triền non.

Ngươi là miệng và môi của Vĩnh cửu,

dây đàn và ngón tay của Thời gian,

bí nhiệm và đáp án của Cuộc đời.

Mùa xuân của ngươi đánh thức ta dậy,

dẫn ta ra đồng ruộng ngươi,

nơi hơi thở ngươi thơm ngát

tỏa lên như trầm hương.

Ta từng thấy hoa trái lao động mùa hạ của ngươi.

Vào mùa thu, trong vườn nho ngươi,

ta thấy máu ngươi chảy tràn như rượu.

Mùa đông của ngươi mang ta vào giường ngươi,

nơi tuyết trắng làm chứng ngươi trinh bạch.

Mùa xuân, ngươi tinh chất thơm ngát;

mùa hạ, ngươi hào phóng;

mùa thu, ngươi nguồn dư dật.

Một đêm trời lặng và trong,

ta mở mọi cửa sổ và cửa lớn của linh hồn,

bước ra ngoài để nhìn ngươi,

trái tim ta căng phồng tham lam và dục vọng.

Và ta thấy ngươi nhìn chằm chặp các ngôi sao

đang lấp lánh cười với ngươi.

Ta bèn liệng hết gông xiềng

vì vừa khám phá ra rằng

chính trong không gian của ngươi

mới là nơi cư ngụ của linh hồn.

Khát vọng của nó lớn lên trong khát vọng của ngươi;

bình an của nó yên nghỉ trong bình an của ngươi;

và hạnh phúc của nó ở trong bụi vàng

các ngôi sao rắc lên hình hài ngươi.

Một đêm, bầu trời chuyển màu xám xịt,

linh hồn mệt nhoài khắc khoải,

ta bước ra ngoài với ngươi.

Và ngươi xuất hiện với ta như gã khổng lồ,

vũ trang bằng bão tố thịnh nộ,

chiến đấu với quá khứ bằng hiện tại,

đổi thay cái cũ bằng cái mới,

và để cho kẻ mạnh đánh tan kẻ yếu.

Lập tức ta học được rằng

qui luật của người đời là qui luật của ngươi.

Ta học được rằng

kẻ nào không tự bẻ cành khô của mình

bằng chính bão tố của mình,

            sẽ chết trong mệt nhoài.

Và kẻ nào không dùng cách mạng

            để bứt lá khô của mình,

            sẽ chầm chậm lụi tàn.

Ngươi hào phóng biết bao, Đất ơi,

            và mạnh mẽ biết mấy lòng ngươi trông ngóng

            các đứa con lạc loài giữa những gì chúng sở đắc

            và những gì chúng không thể thành tựu.

Chúng ta la hét và ngươi mỉm cười,

Chúng ta xê dịch và ngươi ở lại.

Chúng ta nhạo báng và ngươi hiến dâng.

Chúng ta làm ô uế và ngươi thánh hóa.

Chúng ta ngủ không một giấc mộng,

            còn ngươi mơ trong tỉnh thức vĩnh viễn của mình.

Chúng ta đâm thủng ngực ngươi bằng giáo với gươm,

            và ngươi băng bó vết thương của chúng ta

            bằng dầu với nhựa thơm.

Chúng ta gieo trong cánh đồng ngươi những sọ cùng xương

            và từ chúng ngươi mọc lên

            cây hạnh đào cùng cây dương liễu.

Chúng ta đổ những phế thải vào lồng ngực ngươi,

            và ngươi làm đầy sân đập thóc của chúng ta

            với những bó lúa mì

            và máy ép rượu của chúng ta

            với những chùm nho.

Chúng ta chiết từ các thành tố của ngươi

            để chế ra đại bác và đạn bom,

            nhưng xuất từ các thành tố của chúng ta,

            ngươi tạo ra hoa huệ và hoa hồng.

Ngươi nhẫn nại biết bao, Đất ơi,

            và nhân từ biết mấy!

Có phải ngươi là hạt bụi được bàn chân Thượng đế nâng lên

            khi ngài du hành qua Vũ trụ

            từ đông sang tây?

Hay là tia lửa được phóng chiếu

            từ lò lửa của Vĩnh cửu?

Có phải ngươi là hạt mầm

            rơi trong cánh đồng trên bầu trời

            để mọc thành cây của Thượng đế

            vươn lên các tầng trời

            bằng những cành thượng thiên của nó?

Hay ngươi là giọt máu trong huyết quản

            của gã khổng lồ nhất,

            hay ngươi là hạt mồ hôi

            trên lông mày hắn?

Có phải ngươi là trái cây chín bởi mặt trời?

Có phải ngươi mọc lên từ cây Tri thức Tuyệt đối

            với rễ trải khắp Vĩnh cửu

            và cành xuyên suốt Vô cùng?

Có phải ngươi là hạt châu được Thần linh của Thời gian

            đặt vào lòng bàn tay Thần linh của Không gian?

Ngươi là ai, Đất ơi, và ngươi là gì?

Ngươi là "Ta", Đất ơi!

Ngươi là thị lực và sáng suốt của ta.

Ngươi là hiểu biết và giấc mộng của ta.

Ngươi là cơn đói và cơn khát của ta.

Ngươi là đau khổ và hân hoan của ta.

Ngươi là hờ hững và cảnh giác của ta.

Ngươi là cái đẹp sống trong đôi mắt ta,

            là cơn khát khao trong tâm hồn ta,

            và là sự sống bất tận của linh hồn ta.

Ngươi là "Ta", Đất ơi.

Nếu chẳng ở cho hữu thể ta,

ngươi hẳn không hiện hữu.

Huyễn hoặc

Hãy tưởng tượng ta đang ở núi
đưa tay lên là chạm đỉnh trời
giấc ngủ trưa bồng bềnh sương khói
một tiếng chim buồn thanh thoát rơi

Hãy tưởng tượng ta đang ở biển.
nhắm mắt đi trong lớp sóng chiều
nỗi nhớ nhung chìm trong cát ướt
lời tự tinh theo gió đổ xiêu

Hãy tưởng tượng ta đang ở phố
phố buồn thiu nên phố ngủ ngoan
bụi hè đường co mình chờ đợi
những bước chân trần ta lang thang

Hãy tưởng tượng ta đang ở rừng
mặt trời soi cháy lòng hoang dã
những tàng cây âm u tiếng ca
vỗ về cơn đau khát khao xứ lạ

Hãy tưởng tượng ta đang ở mộng
chìm đắm trong hạnh phúc bình thường
nồng nàn mùi hương một người bên cạnh
trên chiếc cầu vồng long lanh như sương

Hãy tưởng tượng ta là hạt bụi
bay giữa đất trời giữa cả vô biên...

Kết thúc một tác quyền

ở trong quãng tối và quãng sáng
người qua đời như một vết thương
cảm ơn anh đã an ủi đời em
bằng miếng bông độc dược
cảm ơn anh đã dội xuống hồn em
từng giọt tình buồn.
.
Cuối cùng em vỡ
Như viên pháo nổ sau xuân
Tiếng nổ lẻ loi
Cô quạnh
Như viên pháo nổ sau xuân
Tiếng chắc lưỡi chê bai
Tiếng thở dài cam phận
Em nổ trong chỗ của mình
Nhớ tình yêu ti tiện
Và tình thăng hoa
.
Cảm ơn anh đã dửng dưng đi trong đời em
Những bước chân đinh nhọn
Những bước chân đá tảng
Đè nặng
Chất chồng
Những bước chân tình quên
Vua chúa và tôi tớ
.
ở trong quãng tối và quãng sáng
cảm ơn anh đã cho em nhìn rõ cuộc đời
và chân dung tình yêu
chân dung bè bạn
mỗi người đều là một hí viện nhỏ
không bôi mặt hóa trang vẫn sắm đủ vai trò
tấm màn đời mở cửa
ta cúi chào hoan hô.
.
Cảm ơn anh đã cho em xem trăm vẻ mặt
Sống trăm vẻ đời
Thù hận cay chua
Em đã nếm đủ
Miếng ngon hạnh phúc
Sao anh chối từ?
.
Cuối cùng em vỡ
Như tiếng nổ bong bóng vui
Tiếng nổ nhạt nhẽo
Bong bóng bay lên trời với trăm ngàn màu sắc
Có sắc nào trắng hơn bàn tay tình yêu đã mất
Có sắc nào đen hơn trái tim tình yêu đã quên?
Bóng nổ giữa trời
Tiếng nổ không ai nghe
Lẻ loi
Cô quạnh
Xác rơi trên mái nhà cuộc đời
Hạnh phúc người ta vẫn xanh.
.
Cảm ơn anh đã cho em hiểu hết
Thế nào là thủ đoạn
Chiếm đoạt và đuổi xô
Lạnh lùng và tàn nhẫn
Bề dày khuôn mặt của người đời
Sau cánh cổng vàng son của đạo lý
Sau nấc thang cuối cùng của danh vọng
Sự giả dối cố để đạt được
Tất cả những gì cần đạt
(dù bằng cái chết của người khác)
Sự vinh quang của chính mình
Vẫn lớn lao hơn!
.
Cảm ơn anh
Em đã vỡ và em đã chết
Từ biệt hí trường
.
ở trong quãng tối và quãng sáng
vì tình yêu vĩnh cửu
vẫn xin cảm ơn đời
xin cảm ơn anh!